زیبایی شناسی امر نازیبا

                                                         یا

                         چرا شعر خراسان به جریانهای نو تن نمی دهد؟

                                   با نگاهی به شعر دهه ی هفتاد

                                                                         حمید تقی آبادی

(این مقاله را به دوست خوبم

دکتر سید مهدی موسوی تقدیم می کنم که حضورش مغتنم است. همه شعر می دهند ما نوشته.)

همانقدر که نوشتن درباره تکثر و تنوع شکل های جهان سخت و دشوار است، به همان اندازه هم  بازگو کردن روایت یکسانی و انفعال صداهای جهان سخت و طاقت فرساست. وقتی قرار شد به سفارش حوزه ی هنری خراسان حاشیه ای یا یادداشتی بر روند شکل گیری  شعر دهه ی هفتاد خراسان وارتیاط آن با شعر دهه ی هفتاد کشور بنویسم، می دانستم، کار سختی پیش رو دارم. سختی این کار هم از دوجا آب می خورد؛ اول اینکه باید به ناچار از بام پرهیاهو پرسرو صدا و متکثر انواع صداها و شکل های جهان در دهه ی هفتاد به حیاط خلوت شعر این دهه ی خراسان نگاه می کردم که گنگ نویسی های رایج در آن باعث شده بود  اهالی ساکن در ان عمومن سرشان گرم کار خودشان باشد و به هیاهوی پشت بام های همسایگان توجهی نکنند و آنها را به قول شاملو « غوغائیان» و« تماشائیان» بدانند.

و از طرفی می دانستم که در باطن سکوت سهمگین همین خانه با آن حیاط خلوتش و در ضمیر ناخودآگاه برخی از آنها، جریانهایی در حال شکل گیری است که می خواهد در آینده خودرا به بام بلند همسایگان شعر برساند و با آنها همصدا باشد- شکلی میان اشکال، صدایی میان صداها- و اتفاقن همین مساله، مشکل دوم من بود، چون باید از ادبیاتی می نوشتم که سویه های پنهان زیادی به همراه خود داشت. به این دلیل که راویان آن یا بهتر بگویم خلق کنندگان آن، کسانی بودند که روایت گری چندانی نمی دانستد واصلن نمی دانستند این قصه ای را که شروع کرده اند باید با مقدمه و موخره ای به دیگرانف به آیندگان بسپارند تا انها بی رحمانه ادامه اش بدهند. این را نمی دانستد و اگر هم گاه گاهی کاری کرده یا اتشی روشن می کردند برای خاطر خودشان بود نه آینده ای که می آمد و آیندگانی که از راه می رسیدند. آنها همین که نیازشان رفع می شد، میل و رغبت و ذوق و شوقشان هم فروکش می کرد. آینده نگری به آن شکل ساختاری اش نداشتند. برای همین می گویم شعر دهه ی هفتاد خراسان سویه های پنهان زیادی دارد که واکاوی آن هم به هیچ وجه کار ساده ای نیست و اگر این حرف را جدی بگیریم، واقعن نیاز به پژوهشی جامع و اکادمیک دارد تا لایه های مختلفش شناخته و آشکار شود...

لطفن بقیه را در ادامه ی مطلب بخوانید